Effectbeoordelingen, functionarissen voor gegevensbescherming, gedragscodes en certificering
Samenvatting van Eureka
De afdelingen 3 tot en met 5 van hoofdstuk IV gaan over gegevensbeschermingseffectbeoordelingen en voorafgaande raadpleging, functionarissen voor gegevensbescherming, en gedragscodes en certificering, die verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers kunnen helpen de naleving aan te tonen.
Wanneer een soort verwerking, in het bijzonder een verwerking waarbij nieuwe technologieën worden gebruikt, waarschijnlijk een hoog risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, moet de verwerkingsverantwoordelijke vóór de verwerking een gegevensbeschermingseffectbeoordeling uitvoeren.
Een beoordeling is met name vereist bij een stelselmatige en uitgebreide beoordeling van persoonlijke aspecten op basis van geautomatiseerde verwerking met rechtsgevolgen of vergelijkbare wezenlijke gevolgen, bij grootschalige verwerking van bijzondere categorieën van gegevens of van persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten, en bij stelselmatige en grootschalige monitoring van openbaar toegankelijke ruimten.
Wanneer uit de beoordeling blijkt dat de verwerking een hoog risico zou opleveren indien de verwerkingsverantwoordelijke geen maatregelen neemt om het risico te beperken, moet hij vóór de verwerking de toezichthoudende autoriteit raadplegen.
Een functionaris voor gegevensbescherming moet worden aangewezen wanneer:
de verwerking wordt verricht door een overheidsinstantie of overheidsorgaan (behalve gerechten bij de uitoefening van hun rechterlijke taken); of
de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker hoofdzakelijk is belast met regelmatige en stelselmatige observatie op grote schaal van betrokkenen of met grootschalige verwerking van bijzondere categorieën van gegevens of van persoonsgegevens met betrekking tot strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten (punt c) luidt “of” zoals verbeterd bij de rectificatie van 4 maart 2021, PB L 74, blz. 35; de oorspronkelijk bekendgemaakte tekst luidde “en”).
De functionaris voor gegevensbescherming mag geen instructies ontvangen met betrekking tot de uitvoering van zijn taken, mag niet worden ontslagen of gestraft voor de uitvoering ervan en brengt rechtstreeks verslag uit aan het hoogste leidinggevende niveau.
De taken van de functionaris voor gegevensbescherming omvatten ten minste informeren en adviseren over verplichtingen, toezien op naleving, desgevraagd advies verstrekken over de effectbeoordeling, en samenwerken met de toezichthoudende autoriteit en optreden als haar contactpunt.
Verenigingen en andere organen die categorieën van verwerkingsverantwoordelijken of verwerkers vertegenwoordigen, kunnen gedragscodes opstellen, die de overeenkomstig artikel 55 bevoegde toezichthoudende autoriteit goedkeurt indien zij voldoende passende waarborgen bieden.
Certificering is vrijwillig, vermindert de verantwoordelijkheid van de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker voor de naleving van de verordening niet en wordt afgegeven voor een maximumperiode van drie jaar, die onder dezelfde voorwaarden kan worden verlengd.
De verwerkingsverantwoordelijke en de verwerker moeten in drie gevallen een functionaris voor gegevensbescherming aanwijzen, en kunnen dat in andere gevallen doen, of moeten dat wanneer Unierecht of lidstatelijk recht dit vereist.De handeling in beeld
Wanneer een soort verwerking, in het bijzonder een verwerking waarbij nieuwe technologieën worden gebruikt, waarschijnlijk een hoog risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, moet de verwerkingsverantwoordelijke vóór de verwerking een gegevensbeschermingseffectbeoordeling uitvoeren.
Die is met name vereist bij:
een systematische en uitgebreide beoordeling van persoonlijke aspecten die is gebaseerd op geautomatiseerde verwerking, waaronder profilering, en waarop besluiten worden gebaseerd met rechtsgevolgen of vergelijkbare wezenlijke gevolgen;
grootschalige verwerking van bijzondere categorieën van gegevens of van persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten; en
stelselmatige en grootschalige monitoring van openbaar toegankelijke ruimten.
De toezichthoudende autoriteiten moeten lijsten openbaar maken van de soorten verwerkingen waarvoor een beoordeling vereist is.
Wanneer een verwerking waarschijnlijk een hoog risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, moet de verwerkingsverantwoordelijke vóór de verwerking een gegevensbeschermingseffectbeoordeling uitvoeren.De handeling in beeld
De verwerkingsverantwoordelijke moet de toezichthoudende autoriteit vóór de verwerking raadplegen wanneer uit een gegevensbeschermingseffectbeoordeling als bedoeld in artikel 35 blijkt dat de verwerking een hoog risico zou opleveren als de verwerkingsverantwoordelijke geen maatregelen neemt om het risico te beperken.
Is de autoriteit van oordeel dat de verwerking inbreuk zou maken op de verordening, dan moet zij binnen een termijn van ten hoogste acht weken na ontvangst van het verzoek schriftelijk advies geven, een termijn die bij complexe verwerking met zes weken kan worden verlengd, en kan zij haar bevoegdheden op grond van artikel 58 gebruiken.
Lidstatelijk recht kan ook voorafgaande raadpleging en toestemming voorschrijven voor verwerking voor de uitvoering van een taak van algemeen belang.
Wanneer uit een effectbeoordeling blijkt dat de verwerking een hoog risico zou opleveren indien de verwerkingsverantwoordelijke geen maatregelen neemt om het risico te beperken, moet hij vóór de verwerking de toezichthoudende autoriteit raadplegen.De handeling in beeld
De verwerkingsverantwoordelijke en de verwerker moeten een functionaris voor gegevensbescherming aanwijzen wanneer:
de verwerking wordt verricht door een overheidsinstantie of overheidsorgaan (met uitzondering van gerechten bij de uitoefening van hun rechtsprekende taken);
hun kernactiviteiten bestaan uit verwerkingen die regelmatige en stelselmatige observatie op grote schaal van betrokkenen vereisen; of
hun kernactiviteiten bestaan uit grootschalige verwerking van bijzondere categorieën van gegevens of van persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten.
In andere gevallen kunnen zij er een aanwijzen, en moeten zij dat doen wanneer Unierecht of lidstatelijk recht dit vereist.
Punt c) van lid 1 luidt “of” zoals verbeterd bij de rectificatie van 4 maart 2021 (PB L 74, blz. 35); de oorspronkelijk in het Publicatieblad bekendgemaakte tekst luidde “en”.
De verwerkingsverantwoordelijke en de verwerker moeten de functionaris voor gegevensbescherming naar behoren en tijdig betrekken bij alle aangelegenheden die verband houden met de bescherming van persoonsgegevens, en hem de middelen en toegang verschaffen die hij voor zijn taken nodig heeft.
De functionaris mag geen instructies ontvangen over de uitvoering van die taken, mag niet worden ontslagen of gestraft voor de uitvoering ervan en brengt rechtstreeks verslag uit aan de hoogste leidinggevende.
Betrokkenen kunnen met de functionaris contact opnemen over alle aangelegenheden die verband houden met de verwerking van hun persoonsgegevens en met de uitoefening van hun rechten.
De functionaris voor gegevensbescherming moet bij alle aangelegenheden in verband met gegevensbescherming worden betrokken, ontvangt geen instructies over de uitvoering van zijn taken, brengt verslag uit aan het hoogste leidinggevende niveau en heeft ten minste vijf taken.De handeling in beeld
De functionaris voor gegevensbescherming heeft ten minste de volgende taken:
de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker en de werknemers die verwerken, informeren en adviseren over hun verplichtingen;
toezien op de naleving van de verordening, van andere Unierechtelijke of lidstatelijke bepalingen inzake gegevensbescherming en van het beleid van de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker;
desgevraagd advies verstrekken over de gegevensbeschermingseffectbeoordeling en toezien op de uitvoering ervan; en
met de toezichthoudende autoriteit samenwerken en als haar contactpunt optreden.
De functionaris houdt naar behoren rekening met het risico dat met verwerkingen gepaard gaat.
De functionaris voor gegevensbescherming moet bij alle aangelegenheden in verband met gegevensbescherming worden betrokken, ontvangt geen instructies over de uitvoering van zijn taken, brengt verslag uit aan het hoogste leidinggevende niveau en heeft ten minste vijf taken.De handeling in beeld
De lidstaten, de toezichthoudende autoriteiten, het Comité en de Commissie moeten gedragscodes bevorderen.
Verenigingen en andere organen die categorieën van verwerkingsverantwoordelijken of verwerkers vertegenwoordigen, kunnen gedragscodes opstellen die de toepassing van de verordening nader specificeren, bijvoorbeeld over de melding van inbreuken of over doorgiften. Een gedragscode moet mechanismen bevatten waarmee een orgaan als bedoeld in artikel 41, lid 1, toezicht kan houden op de naleving.
De overeenkomstig artikel 55 bevoegde toezichthoudende autoriteit keurt een ontwerpgedragscode goed als die voldoende passende waarborgen biedt.
Bij gedragscodes die betrekking hebben op verwerkingsactiviteiten in meerdere lidstaten brengt eerst het Comité advies uit, en de Commissie kan bij uitvoeringshandelingen besluiten dat een goedgekeurde gedragscode algemene geldigheid binnen de Unie heeft.
Verenigingen kunnen gedragscodes opstellen die de toezichthoudende autoriteit goedkeurt, en verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers kunnen vrijwillige certificering aanvragen, die hun verantwoordelijkheid niet vermindert.De handeling in beeld
De lidstaten, de toezichthoudende autoriteiten, het Comité en de Commissie moeten certificeringsmechanismen voor gegevensbescherming en gegevensbeschermingszegels en -merktekens bevorderen, waarmee kan worden aangetoond dat verwerkingen in overeenstemming zijn met de verordening.
Certificering is vrijwillig, vermindert de verantwoordelijkheid van de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker voor de naleving niet, en wordt afgegeven door certificeringsorganen als bedoeld in artikel 43 of door de bevoegde toezichthoudende autoriteit op basis van goedgekeurde criteria. Door het Comité goedgekeurde criteria kunnen leiden tot het Europees gegevensbeschermingszegel.
Certificering wordt afgegeven voor een periode van ten hoogste drie jaar, kan worden verlengd en moet worden ingetrokken wanneer niet of niet meer aan de criteria wordt voldaan.
Verenigingen kunnen gedragscodes opstellen die de toezichthoudende autoriteit goedkeurt, en verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers kunnen vrijwillige certificering aanvragen, die hun verantwoordelijkheid niet vermindert.De handeling in beeld